Video: Dodenherdenking maandag 4 mei in Zwolle

Burgemeester Peter Snijders van Zwolle legde vanochtend met zijn echtgenote Geeke een krans bij het centrale monument in het Ter Pelkwijkpark namens alle Zwollenaren ter gelegenheid van de Nationale Dodenherdenking. Stadsdichter Jeroen Kraakman droeg een gedicht voor. 

Hieronder staan onder meer de inleidingen en het gedicht die zijn uitgesproken.

Inleiding ceremoniemeester

Vanavond, om acht uur is het overal in Nederland stil. Twee minuten, waarin we ons realiseren dat we hier, in vrijheid, twee minuten stil kunnen en mogen zijn.

Normaal staan we hier op 4 mei in het Ter Pelkwijkpark met honderden Zwollenaren gezamenlijk en respectvol stil bij allen die zich voor onze vrijheid hebben ingezet. Maar de maatregelen die nodig zijn om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen, betekent dat we dit jaar anders herdenken.

In goed overleg met alle betrokkenen hebben we gekozen voor een symbolische en sobere herdenking. Om toch recht te kunnen doen aan het leed dat in de oorlog is geleden, hier in Zwolle, in Nederland en in de rest van wereld. Dat hebben we voor u online gezet. Vanavond kijken we allemaal naar de nationale herdenking op de Dam.

Nu, hier in Zwolle, herdenken wij de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Alle – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

De stadsdichter van Zwolle, Jeroen Kraakman, draagt een gedicht voor dat hij speciaal voor deze vierde mei heeft geschreven.

De eenzame soldaat

de eenzame soldaat
houdt wacht
regendruppels
hangen aan zijn oren
de eeuwige donder
buldert in zijn hoofd
gevochten heeft hij
als een leeuw
voor zijn vrijheid
en de mijne, zelfs
de jouwe ook
zijn kameraden vielen
één voor één
lang geleden
in een tijd die
zich niet laat vergeten

de eenzame soldaat
werd onzichtbaar
deed wat hij kon
maar
er kon zo weinig, er kon
steeds minder
tot er hulp kwam
in grote getale
niemand
kan het immers alleen
wij danken en denken
en herdenken
de moed, de kracht
van duizenden

de eenzame soldaat
is nu iedereen
mijn opa, jouw vader
een zus of buurman
de oud-collega
uit zicht verdwenen
mijn neefje, jouw zoon
we houden samen
de linie
we houden samen
de lijnen gesloten
vechten met ons hart
tegen onzichtbare vijanden
die ons alles bedreigen

de eenzame soldaat
is een held
zoals wij
allen
helden zijn
en de eenzame soldaat
houdt stand
voor volk, voor vaderland
op anderhalve meter afstand.

Jeroen Kraakman, Stadsdichter Zwolle, 4 mei 2020

Na de twee minuten stilte zingen we het 1e en 6e couplet van het Wilhelmus.

Hoornsignaal Taptoe

Wilhelmus

1e couple

Wilhelmus van Nassouwe
ben ik van duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een prinse van Oranje
ben ik vrij onverveerd,
den koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.

6e couplet

Mijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God, mijn Heer!
Op U zo wil ik bouwen,
verlaat mij nimmermeer!
Dat ik toch vroom mag blijven,
uw dienaar t’aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt

Inleiding Kranslegging

Al diegenen die zich hebben ingezet voor onze vrijheid, voor het herstel van de rechtsstaat en de democratie én voor het opbouwen van een internationale rechtsorde, die vrijheid en mensenrechten respecteert, zijn wij dankbaar voor hun inzet.

Er wordt nu één krans gelegd.

Namens de gemeente Zwolle, de provincie Overijssel en alle betrokkenen bij de herdenking legt burgemeester Peter Snijders van Zwolle met zijn vrouw Geeke  een krans bij het monument.

Ter nagedachtenis aan alle burgers die tijdens of direct na de Tweede Wereldoorlog in Europa en Azië zijn omgebracht of omgekomen.

Omdat zij in verzet kwamen. Werden uitgesloten, vervolgd, vermoord in concentratie- en vernietigingskampen om wie zij waren, of het leven verloren door oorlogsgeweld, internering of uitputting.

En ter nagedachtenis aan alle militairen en koopvaardijpersoneel, omgekomen in dienst van het Koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede Wereldoorlog - of daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.

Kranslegging

Slotwoord ceremoniemeester

Kom vanavond met verhalen
Hoe de oorlog is verdwenen, 
En herhaal ze honderd malen:
Alle malen zal ik wenen. 

Dit zijn de laatste regels uit het gedicht Vrede van Leo Vroman.

Ondanks de bijzondere en moeilijke tijd waarin we nu leven, mogen we ook stilstaan bij dat we al weer 75 jaar geleden zijn bevrijd. Er is veel aandacht voor geweest in kranten, online en op televisie. Met verhalen van mensen die de bevrijding hebben gemaakt. Met het verhaal van de bevrijding van Zwolle door Leo Major. Met verhalen van mensen die in opstand kwamen tegen het onrecht en soms daarbij hun leven verloren. Maar dat was niet voor niets.

Is het 75 jaar na de bevrijding van Nederland nog nodig om te herdenken en onze vrijheid ieder jaar opnieuw te vieren? Ja! Onze vrijheid, onze democratie, onze rechtsstaat en onze vrije pers lijken zo normaal, maar zijn dat niet. Ze zijn kwetsbaar en vragen daarom dagelijks onderhoud – door ons allemaal!

Onze vrijheid wordt niet gebouwd op grote woorden, maar komt tot stand door kleine daden. Thuis, in ons eigen huis en in onze eigen levens. Daden om conflicten – groot of klein – te voorkomen. Daden om onrecht, ongelijkheid en onderdrukking uit te bannen. Daden om te laten zien dat je om elkaar geeft en met elkaar meeleeft.

Die daden – groot en klein – vormen de basis voor nieuwe verhalen. Verhalen om met elkaar te delen. Verhalen die ons verbinden.  Toen en nu. We hopen dat we volgend jaar weer kunnen herdenken en vieren zoals we dat hier in Zwolle graag doen!

Wilhelmus

1e couple

Wilhelmus van Nassouwe
ben ik van duitsen bloed,
den vaderland getrouwe
blijf ik tot in den dood.
Een prinse van Oranje
ben ik vrij onverveerd,
den koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.

6e couplet

Mijn schild ende betrouwen
zijt Gij, o God, mijn Heer!
Op U zo wil ik bouwen,
verlaat mij nimmermeer!
Dat ik toch vroom mag blijven,
uw dienaar t’aller stond,
de tirannie verdrijven
die mij mijn hart doorwondt