Het lef hebben om los te laten

Het lef hebben om los te laten

Werken voor Zwolle is heel divers. Uitdagend werk waarin je de ruimte krijgt. Om te experimenteren bijvoorbeeld. Dat vraagt lef en vertrouwen weten Toon van Beek en Annemarie Mosterman en… leidt tot bijzondere resultaten. In dit geval een unieke overkapping van het nieuwe busstation.

Het nieuwe busstation is een van de onderdelen van het project Spoorzone dat, de naam zegt het al, zich richt op het verbeteren van het gebied rond station Zwolle. Het nieuwe busstation valt op door de bijzondere overkapping.

‘De opdracht die we kregen was moeilijk: het busstation moest mooi worden, maar de buskap, omdat die tijdelijk zou zijn, zo goedkoop mogelijk’, vertelt projectleider Toon van Beek.

‘De vertaling voor mezelf: ik heb één klant en dat is de reiziger. Voor hem moet er een goed functionerend busstation komen. Het budget staat dat wel toe. Er zijn plannen dat beide entrees van het station over de kop gaan. Maar niemand wist of weet wanneer dat precies  gaat gebeuren. Dus moet je daar je weg in vinden. Wij hebben ervoor gekozen een zo goedkoop mogelijke tijdelijke kap te bouwen. Zonder architect en zonder ontwerp, we zijn meteen naar het staalconstructiebedrijf gegaan.’

Hedon

‘Boven de ingang aan de zuidkant hangt ook een kap, maar zonder smaak of kraak’, aldus Spoorzone-adviseur Anne-Marie. ‘Hij voldoet functioneel, maar doet niks extra’s voor de omgeving en plek zelf.’ Dat wilden Toon en Anne-Marie wel voor de nieuwe kap.

‘Tachtig procent van de busreizigers op deze locatie is mbo’er. Zij vormen de doelgroep. Om hen aan te spreken hebben we er uiteindelijk voor gekozen Hedon te benaderen om kunstenaars uit de stad te selecteren die passen bij de doelgroep. Van de tien Zwolse kunstenaars die Hedon benaderde, konden er drie konden meedoen op zo’n korte termijn. Ze zouden eerst apart werken, maar door de korte doorlooptijd van zes weken, kozen de kunstenaars er zelf voor samen te gaan werken. Toen hebben we ze de opdracht gegeven en een behoorlijke vrije hand.’

Vertrouwen

‘Omdat het proces heel simpel en kort van doorlooptijd is, moesten we scherpe keuzes maken, wat tijd en geld scheelde’, vertelt Anne-Marie. ‘We hebben heel veel vertrouwen bij de kunstenaars gelegd. Wel spannend. Het feit dat het een tijdelijke overkapping is, geeft vrijheid en helpt, dan durf je wat meer. Ik werd blij van het proces en kreeg er energie van.’ 

‘We hebben goede streetartiesten in Zwolle en weten dat dat goed werkt’, aldus Toon. ‘Je ziet in de stad dat dit soort kunstwerken niet is besmeurd met graffiti, de mensen vinden het leuk. Nu hebben we een kap die langer zal staan dan ooit gedacht en als ie eeuwig staat zou het mij niet verbazen.’

Loslaten en experimenteren

Anne-Marie: ‘We hebben het lef gehad om los te laten, om het simpel te houden. Het lef om met een eigen idee te komen en het lef de kunstenaars de vrije hand te geven, te experimenteren. Bij het project Spoorzone kiezen we vaker voor het experiment omdat het anders zo planmatig wordt. Bij dit gaat het vooral om dóen, kijken wat het gebied kan hebben, veel ervaren en doorborduren. Er is geen vastomlijnd plan uitgestippeld van A tot Z.’

Buiten gebaande paden

Anne-Marie: ‘Toon en ik zijn allebei van het buiten de gebaande paden treden. In het stationsgebied hebben de perrons alle dezelfde uitstraling. Maar het busstation is echt onderdeel van de stad, systematisch hoort het nog wel bij het station, maar qua uitstraling hoort het helemaal bij de stad.’

Behalve de mbo-scholieren blijken ook oudere Zwollenaren de overkapping te waarderen. Want hoewel de uitvoering heel jong en streetart is, wordt de inhoud gevormd door afbeeldingen van bekende Zwolse plekken uit alle wijken van de stad.

Toon: ‘Dat geeft de oudere inwoners een warm gevoel. Je moet wel Zwols zijn om de locaties te herkennen, maar ook mensen die het niet weten, vinden het heel mooi. Dus het is voor iedere leeftijd.’

Wat vond Melle Mijnhardt, een van de kunstenaars, van de samenwerking met de gemeente?

Melle: Ik vond het heel bijzonder dat we zo vrij werden gelaten in de aanpak en invulling van het kunstwerk. Het vertrouwen dat we van de gemeente kregen droeg enorm bij aan de bijzondere sfeer waarin we dit kunstwerk konden maken.’ De samenwerking met Toon en Anne-Marie van de gemeente was in het begin even aftasten. Melle: ‘Het is een groot project en wij stelden een andere vorm voor qua aanpak en er was weinig tijd.

'We namen wat risico’s in onze keuzes. Ik heb heel veel waardering voor de mate waarin Anne-Marie en Toon zich hard hebben gemaakt voor deze kap en dit project. Het toont lef. Daarnaast was het voor ons heel fijn dat ze ons vertrouwden.’