Zwolse medewerkers vertellen over werken met de stad

Hoe doe je dat dan nou concreet, echt in de praktijk? Die vraag kregen Frans Verhaaren en Jan van Ginkel gesteld, na de publicatie van hun boek ‘Werken aan een wakkere stad’ (2015) over het vitaliseren van steden. Ze geven er een antwoord op in hun nieuwe boek: 'Werkvonken naar wakkere gemeenschappen, 50 algoritmes voor meervoudigheid'. Dit boek geeft naar eigen zeggen concrete handvatten voor professionals in het publieke domein.

'Onze' Christiaan Voortman en Syb Tjebkema zijn voor dit boek geïnterviewd. 

Samenwerken met mensen

Het boek gaat over hoe je het als professional samen moet doen met de mensen voor wie je werkt. Syb Tjebkema, beleidsadviseur mobiliteit (Verkeer & Vervoer), geeft als praktijkvoorbeeld een pilot in Assendorp. Het is daar altijd woekeren met de ruimte en  om én het parkeren én het groen én het werken integraal aan te pakken. Zoveel mogelijk van onderop, én in samenhang met de omgevingsvisie voor de wijk. En in plaats van vanuit een visie vanuit de gemeente, dus van bovenaf, juist van onderop te werken.

Syb en collega's zaten een jaar lang elke woensdag in het wijkcentrum. Tot verrassing van Syb wilden veel mensen wel meedenken. Er zijn ambassadeurs ingezet (de wijkmanager en ondernemers) en een ruilprincipe (formulier invullen levert plantje of pizza op). 

Verzameling van straten is geen wijk

Het boek geeft ook een mooi rijtje van de 'lessons learned' , zoals: 

  • Wij van de gemeente denken te makkelijk in bestuurlijke eenheden: voor ons was Assendorp een wijk. Maar in de praktijk, voor de mensen zelf, is het een verzameling van straten. Daarom hebben ze tenslotte ook de projecten op straatniveau gedaan. 
  • De samenwerking met wijkbeheerders biedt weer heel nieuwe onvermoede kansen: zouden we bijvoorbeeld putten kunnen maken voor de opvang van regenwater?
  • Dit initiatief is van onderop ontstaan. Het was geen managementopdracht, maar puur een eigen initiatief van Syb zelf. Dat werkte omdat hij gewend is om kansen te grijpen en zaken zelf aan te pakken. 

Mensen ontzorgen

Christaan Voortman, beleidsadviseur duurzaamheid (Ruimte & Economie), vertelt over de opzet van het coöperatief wijkbedrijf Dieze. De opdrachtgevers zijn de gemeente, de corporaties, de VVE's, sommige particulieren. De opdrachtnemers zijn bewoners, klussers, zzp'ers, bedrijven in de wijk. De activiteiten van het wijkbedrijf zijn bijvoorbeeld het leveren van de zonne-energie, onderhoud van woningen en het afkoppelen van regenwater. 

Er zijn klussen gedaan maar het ging niet makkelijk. 'In Diezerpoort gebeurt amper iets van onderop. De sterkste impulsen komen van VVE-bestuurders en de wijkmanager. Mensen in armoede zijn gewoon bezig met overleven! Wij moeten dus de mensen eerst ontzorgen', vertelt Christiaan in het boek. 'In een wijk als Stadshagen gaat het bijvoorbeeld allemaal meer vanzelf vanuit de bewoners.' 

Kleine kiemen beschermen

Een heel belangrijke 'lesson learned' noemt hij: 'Het leren van geduld en kleine kiemen beschermen. Gemeenteland is nogal snel geneigd deze aanpak weg te zetten als een onbeduidend 'micro-projectje', waarmee je geen grote slagen wint. Dat komt omdat mensen dan alleen kijken naar de inhoudelijke resultaten, maar helemaal voorbijgaan aan de sociale opbrengsten: ambtenaren en inwoners leren enorm veel hiervan en dat kost nu eenmaal tijd!'

  • Werkvonken naar wakkere gemeenschappen
    50 algoritmes voor meervoudigheid
    Frans Verhaaren, Jan van Ginkel, Uitgeverij Management Impact, 2018

Boek: Werkvonken naar wakkere gemeenschappen