Zetel berekening

Bij de verkiezingen van de gemeenteraad zijn een aantal begrippen van belang:

Aantal zetels

Het aantal te verdelen zetels in een gemeenteraad hangt af van de gemeentegrootte. De gemeente Zwolle is ingedeeld in de gemeenteklasse met 39 raadsleden. (Gemeentewet artikel 8, lid 1: 39 leden in een gemeente van 100 001-200 000 inwoners)

Kiesgerechtigden

Kiesgerechtigd zijn alle personen van 18 jaar en ouder die in de gemeente wonen. Bij de verkiezing in maart 2014 waren er 95.607 kiesgerechtigden.
In 2010: 92.479 ,in 2006: 87.386, in 2002: 84.168, in 1998: 79.837.

Uitgebrachte stemmen

De ervaring is dat niet alle kiesgerechtigden hun stem uitbrengen. Het aantal uitgebrachte stemmen in relatie tot het aantal kiesgerechtigden is het opkomstpercentage. Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen van 5 maart 2014 bedroeg het opkomstpercentage 58,2 %.
In 2010: 54,3%, in 2006: 59,7%, in 2002: 56,9 %, in 1998: 58,6 %.

Kiesdeler

De kiesdeler is het aantal uitgebrachte stemmen gedeeld door het aantal zetels (in Zwolle 39). In 2014 werden 55.328. stemmen uitgebracht. Op grond hiervan bedroeg de kiesdeler 55.328 : 39 = 1418,66.

Toewijzing eerste ronde

De zetels worden aan de partijen toegewezen op basis van het aantal op de partijen uitgebrachte stemmen. In de eerste ronde krijgt iedere partij net zoveel zetels als de volledige kiesdeler is behaald. In 2014 werden op grond hiervan 34 van de 39 zetels toegewezen.

Restzetels

In de eerste ronde worden niet alle zetels verdeeld er blijven een aantal zetels over dit zijn de restzetels. De restzetels worden in onze gemeente verdeeld op basis van het systeem van de grootste gemiddelde aantal stemmen per zetel. In Zwolle waren in 2014 nog 5 restzetels te verdelen.

Kiesdrempel

Een partij doet alleen mee met de verdeling van restzetels als tenminste 75% van de kiesdeler is behaald.

Voorkeurstemmen

Wanneer het aantal uitgebrachte stemmen op een kandidaat groter is dan 25% van de kiesdeler (in 2014 was dit 355), dan is de kandidaat gekozen. Door middel van voorkeurstemmen kunnen kandidaten die op een lagere plaats op de lijst staan, toch een zetel toegewezen krijgen. Een verkiezing van deze kandidaat gaat dan ten koste van een hoger geplaatste kandidaat op de zelfde kandidatenlijst. De gewone lijstvolgorde wordt daarmee doorbroken.