gebouw iconBloemendalstraat 11

NSB-kringhuis 

In Nederland was in de jaren ’30 de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) opgericht, met als leider Anton Mussert. Als politieke partij deed zij mee aan de verkiezingen en verwierf zetels in gemeenteraden, Provinciale Staten en in het Parlement. Groot voorbeeld was Hitlers nationaal-socialisme, ook al was de NSB aanvankelijk minder antisemitisch. Toen de Duitse legers Nederland binnenvielen, voelden de NSB-ers zich sterk. De beweging groeide dan ook tot meer dan 100.000 leden na 10 mei 1940. Ook in Zwolle was er een afdeling, die in 1941 zo’n 400 leden telde. Op 13 mei 1940 bestormden Zwolse NSB-ers de zogenoemde Loge van de Vrijmetselaren aan de Bloemendalstraat. Hitler wantrouwde de bedoelingen van de Vrijmetselaren vanwege hun internationale samenwerking en hun geheime gebruiken en rituelen. De Zwolse NSB-ers braken de kasten in het gebouw open. Ze vernielden de tafels, stoelen en kasten en gooiden boeken en papieren naar buiten om ze te verbranden. Alles wat een beetje geld waard was, pikten ze in. Tot het eind van de oorlog was het hoofdkwartier van de Zwolse NSB in het gebouw gevestigd. Daarna kregen de Vrijmetselaren het gebouw weer terug. De meeste NSB-ers werden opgepakt en in de gevangenis gestopt. Sommigen voor lange tijd, anderen voor kortere.