FAQ Eikenprocessierups

De eik is een bijzonder waardevolle boom als het gaat om het leveren van biodiversiteit in de stad. Omdat de eik een oer-Hollandse boom is, kunnen er in een eik wel 500 verschillende soorten insecten leven! Er zijn maar weinig bomen die dat evenaren. Gezien de lage insectenstand in Nederland is het daarom een slecht plan om eiken te kappen. Wel zijn we terughoudend in het aanplanten van nieuwe eiken in grote aantallen. Sinds de essentaksterfte zijn we heel bewust bezig om zoveel mogelijk verschillende bomen aan te planten in de stad en minder van dezelfde soort.

In veel eiken zitten rupsen. Het is veel werk om in iedere eik met rupsen een lintje te hangen. In plaats daarvan hebben we de kaart. Die werkt makkelijker. Daarnaast gaan we er vanuit dat iedereen in Zwolle inmiddels bekend is met de mogelijkheid van rupsen in de eik en deze zelf kan herkennen.

Ook dieren kunnen last krijgen van de rups. Vaak is dit te herkennen aan zwellingen op de tong en lippen. De dieren gaan extra speeksel aanmaken en tranen. Honden kunnen slikklachten krijgen en gaan kokhalzen en braken. Bij het zien van de genoemde verschijnselen is een snelle behandeling door een dierenarts belangrijk. Klachten aan de huid zijn zeldzaam, omdat dieren een vacht hebben.

Let goed op waar u loopt met uw dieren en waar u uw hond uitlaat. De in Zwolle aangewezen hondenuitlaatplaatsen zijn opgenomen in de lijst met plekken waar rupsen met voorrang worden weggehaald.

Als het gaat om bomen die in uw tuin of op eigen grond staan, mag u als eigenaar de rupsen bestrijden en daarvoor opdracht geven aan een bedrijf. Voor bomen die op gemeentegrond staan mag dat niet.

Een plaag in de natuur ontstaat wanneer het ecologisch evenwicht verstoord is. Als bewoner kunt u helpen de ecologie en biodiversiteit rondom eikenbomen te versterken door bijvoorbeeld uw tuin met bloembollen te beplanten en boemenrijke tuin aan te leggen. Dit zorgt voor meer insecten, gaasvlieg en sluipwespen die nodig zijn om de rupsen op natuurlijke wijze te bestrijden.

U kunt ook nestkastjes voor koolmezen en pimpelmezen ophangen aan de gevel van uw woning of in bomen in uw tuin. De mezen eten de rupsjes en vinden van daaruit wel hun weg naar de eikenprocessierups.

Op de volgende plekken vindt bestrijding met voorrang plaats:

  • Schoolpleinen
  • Winkelcentra
  • Openluchtzwembad
  • Drukke fiets- en wandelroutes
  • Speelplekken
  • Kinderdagverblijven
  • Ligweides bij recreatieplassen
  • Hondenuitlaatplaatsen

Er is een moment waarop de overlast het hevigst is. Door de grote hoeveelheid werk tijdens die piek en het tekort aan marktpartijen die op een veilige en deskundige manier kunnen bestrijden richten we ons op dat moment vooral op deze gebieden.

De rupsen vervellen in een aantal stadia. Zodra de rupsen groter worden krijgen ze de brandharen. In de regel is de overlast in de maanden mei tot en met juli het grootst. In deze periode verblijven de rupsen overdag in de bekende nesten. In augustus gaan de rupsen in de nesten verpoppen om vervolgens in september tot en met oktober uit te vliegen als vlinder. In de nesten die achterblijven, zitten nog steeds brandharen, hoewel de overlast daarvan wel minder is. Maar zolang er nesten in bomen hangen, kunnen die ook overlast veroorzaken.

In Zwolle en de regio om ons heen staan veel eiken. Dat maakt deze regio een aantrekkelijk gebied voor de vlinder. Daarnaast is er sprake van een plaag die ontstaan is als gevolg van klimaatverandering. Het wordt steeds warmer en dat is gunstig voor de rups.

Verder kent de rups weinig natuurlijke vijanden, vooral in de stedelijke omgeving. Ook de weersomstandigheden hebben invloed op de rups. Als de vlinders uitvliegen tijdens een periode van wind en regen verlaagt dat de plaagdruk bijvoorbeeld.

Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikke takken.