Veerkracht, maar ook pijn bij culturele ondernemers

Veerkracht, maar ook pijn bij culturele ondernemers

De coronamaatregelen treffen de culturele sector hard, helemaal nu de deuren twee weken op slot moeten. Veel makers hebben ander werk of zijn op zoek, een verschraling van het theateraanbod ligt op de loer. En willen de bezoekers straks wel weer massaal naar een theater komen? Ondanks alle onzekerheid, wordt er ook gewerkt aan nieuwe plannen. ‘We kijken nu vooral naar wat er wél kan.’

Er is dit jaar geen IJsbeeldenfestival en geen schaatsbaan op het Rode Torenplein. De evenementen gaan niet door vanwege corona. ‘Toch moeten we er met elkaar voor blijven zorgen dat Zwolle aantrekkelijk blijft voor ondernemers, bezoekers en inwoners’, zegt binnenstadmanager van het Zwolle Fonds Aukje Grouwstra. Ze is positief getroffen door de veerkracht en vindingrijkheid van ondernemers. ‘Daar heb ik diepe bewondering voor. Ik zie het bij retail en horeca, maar ook bij culturele ondernemers. We kijken nu vooral wat er wél kan. De Spiegel bijvoorbeeld heeft grote ruimtes die coronaproof kunnen worden ingericht. Die gaan een rol spelen in Winters Zwolle. Dat festival zijn we, ondanks deze onzekere tijden, toch aan het voorbereiden. We ontwikkelen daarvoor ook routes die later in het jaar of voorjaar 2021 in te zetten zijn.’

‘De pijn is groot'

‘Naast de midwinterspooktocht audio route voor Winters Zwolle, zijn we in totaal zes routes aan het ontwikkelen voor een breed publiek’, licht organisator Rob Bults toe. ‘Routes die je zelfstandig kunt lopen. Door binnen de maatregelen die er zijn toch ruimte te zoeken, kunnen we de makers nog een kans bieden. Maar het is natuurlijk een druppel op de gloeiende plaat. Vooral de performing arts sector ligt helemaal plat. Normaal organiseren we Zwolle Unlimited eind mei/begin juni voor zo’n 50 duizend bezoekers. Het alternatief was Zwolle NU Limited voor 1200 mensen in september. Het kost drie keer zoveel werk om het goed te organiseren en het levert drie keer minder op. Maar waar ik me vooral zorgen over maak, zijn de makers. Vooral het gebrek aan perspectief breekt mensen op. Veel artiesten zijn inmiddels ander werk gaan zoeken. Wat betekent dat voor de sector? Komen die mensen straks nog wel terug?’

Festival met optredens

Bults werkt nu aan een heel nieuwe invulling voor Zwolle Unlimited. ‘Ik dacht meteen: deze situatie duurt wel tot 2023, dus als ik niks verzin, kan ik niet overeind blijven. We bouwen Zwolle Unlimited nu om tot een festival met optredens in de regio in verschillende weekenden. Kleinschaliger en alleen de artiesten hoeven te reizen. Het is een enorme klus om alles opnieuw uit te vinden, maar ik probeer positief te blijven en niet te blijven hangen in hoe het was. Ik hoop zo ook inspirerend te kunnen blijven voor mijn omgeving, die grotendeels uit makers bestaat. De pijn is op sommige plekken echt heel groot.’

‘De keten komt tot stilstand’

Dat ervaart ook Rob Zuidema, directeur van de Zwolse theaters. ‘Theaters en podia hebben vier bronnen van inkomsten: subsidie, kaartverkoop, horeca en verhuren. Die laatste drie inkomstenbronnen vallen weg. Geld dat je dus ook niet kunt uitgeven aan makers. Ik ken al een acteur die aan een studie rechten is begonnen. Een ander werkt in een distributiecentrum. Dat heeft gevolgen voor de lange termijn, want theatermaken is als topsport: als je niet traint, dan loopt de kwaliteit terug. Als de theaters straks wel weer open mogen, ben ik bang voor een verschraling van het aanbod. En dan heb je ook nog alles wat daar achter zit: technici, decorbouwers, chauffeurs. Die hele keten komt tot stilstand. Bovendien is het ook nog maar de vraag of bezoekers weer massaal komen als het wél mag.’ Toch blijft ook Zwolse Theaters de ruimte die er is, benutten. ‘Zolang het mogelijk is, blijven we doorontwikkelen zodat we, wanneer het weer kan, iets kunnen laten zien.’