‘Zorg is geen kostenpost, maar een economische motor’

Rob Dillmann is CEO van Isala, bestuursvoorzitter van het Zwolse innovatienetwerk Health Innovation Park (HIP) en lid van Economic Board Regio Zwolle. Hij deelt zijn toekomstvisie op de sector health in Zwolle: ‘De kansen liggen op het gebied van innovatie’. Die innovaties bedenken de gezondheidsinstellingen als het aan hem ligt niet alleen, maar sámen met onderwijs en bedrijfsleven.

‘Health’ is - net als ‘ICT & e-commerce’ en ‘creatieve en slimme maakindustrie’ - door gemeente Zwolle gekozen als één van de drie topsectoren. Een slimme zet?

‘We zitten in Nederland nog altijd in de fase dat zorg als kostenpost wordt gezien. We moeten afscheid nemen van dit paradigma en juist het economisch potentieel van zorg gaan zien. De zorg is de belangrijkste opdrachtgever van Philips, bouwbedrijven werken in Meppel aan een nieuw Isala-ziekenhuis en Unica is als technisch dienstverlener een van de belangrijkste leveranciers van de zorgsector. Bovendien zijn zorginstellingen de grootste klant van de farmaceutische industrie. Ziekenhuizen - en de zorg in de breedste zin van het woord - vormen een enorme economische motor.’

Waar liggen in de zorg kansen voor economische groei?

‘De economische kansen in de zorg worden gevormd door een optelsom van demografie, technische innovaties en de verschuiving van zorg in instellingen naar zorg in huis. Allereerst hebben we te maken met een groeiende en steeds ouder wordende bevolking; de groep 65-plussers wordt steeds groter. Dat betekent: een toenemende zorgvraag. Dat wordt in Zwolle nog eens versterkt door de groei van de stad en van de regio. Gaat Zwolle van 120.000 naar 160.000 inwoners, dan moet daar ook zorg voor zijn. Als ik dan meer in detail treed, zie ik kansen in het combineren van woon- en zorgconcepten. Ik voorzie in de toekomst namelijk veel vraag naar alternatieve woonvormen, want mensen blijven steeds langer thuis wonen. We halen het verzorgingstehuis dus als het ware naar huis. ‘Zorg op afstand’ noemt men dat, maar ik spreek liever van ‘zorg dichtbij’. We halen de zorg middels digitalisering naar de mensen toe. Daar zijn technische innovaties voor nodig. Bijvoorbeeld online gezondheidscoaching, apps waarmee patiënten zelf hun bloedsuikerwaarden meten en andere vormen van connectiviteit.’

De ‘digitale wereld’ biedt legio vindingen waar de zorg zijn voordeel mee kan doen. Waarop moet de sector health in Zwolle zich focussen?

‘Binnen die wereld zijn er inderdaad meerdere dingen waarop we ons zouden kunnen focussen. Data-analyse is een van die dingen. Er zijn ziekenhuizen die daar miljoenen aan besteden. Ik geloof dat wij hier in Zwolle en omgeving wel eens heel sterk zouden kunnen worden in CE-markering. En dan specifiek voor producten die bijdragen aan ‘zorg dichtbij’. Daar zijn we namelijk al mee bezig. Isala werkt samen met bedrijven en met Universiteit Twente, met als doel hitech-innovaties verder te helpen en te valideren, zodat ze een CE-keurmerk kunnen krijgen. Want het keurmerk is nodig om de markt op te mogen. Denk aan vindingen zoals een nieuw soort kunstheup, een innovatief infuussysteem of een elektronische toepassing binnen het laboratorium waarmee bijvoorbeeld een diagnose kan worden gesteld op basis van iemands adem.’

Wat heeft Zwolle nodig om zich nog meer dan nu te ontwikkelen tot de kraamkamer van dergelijke innovaties?

‘Een Zwolse vestiging van Universiteit Twente zou geweldig zijn. Tel daarbij op de bedrijven die nu al innoveren op het gebied van health, het Health Innovation Park (HIP, MvH), alle zorginstellingen en de andere topsectoren van Zwolle. Dan heb je een innovatie-ecosysteem en wordt Zwolle de plek waar crossovers tussen sectoren ontstaan. Ik zou de samenwerking met e-commerce willen aangaan. Bij Isala hebben we goed contact met onze klant; e-commercebedrijven kunnen vast en zeker van ons leren en andersom. Misschien zijn er interessante combinaties te verzinnen waarin zorg en andere diensten samenkomen. Bijvoorbeeld pakketten bestaand uit zorg, schoonmaak en maaltijden.’

Moet de samenwerking een bepaalde vorm krijgen?

‘Het zou mooi zijn als Zwolle of eventueel Regio Zwolle tot een gezamenlijke digitaliseringstrategie voor de zorg zou komen. Daar moeten we dan met zijn allen stevig in investeren. We staan wat dat betreft nog aan het begin. Wat het bemoeilijkt, is dat kleinere instellingen nauwelijks budget hebben. Men is van goede wil, maar er is over het algemeen weinig investeringsruimte. HIP is een goed vehikel om gezamenlijk projectvoorstellen te maken en die gefinancierd te krijgen. Daarnaast is het slim om samen te werken met andere initiatieven in het land. Zo trekt Isala op met zes andere ziekenhuizen, die dezelfde innovatiestrategie hebben. Digitale oplossingen zijn immers schaalbaar. Zo vind je samen het wiel uit, in plaats van apart van elkaar.’

Hebben we genoeg mensen en de juiste mensen in Zwolle en omgeving om de groeikansen te benutten?

‘Je hoort vaak dat we mensen tekortkomen in de zorg. Toch ben ik daar niet zo bang voor. Er gaan in Nederland momenteel vele banen verloren aan digitalisering en automatisering. Winkels sluiten en e-commerce neemt het over. Voor de mensen die daardoor hun baan verliezen, kan werken in de zorg een bevredigend en interessant loopbaanperspectief zijn.’

Wat maakt Zwolle voor al dat zorgtalent dat we hier nodig hebben interessant als woon- en werkplek?

‘Toen ik hier zeven jaar geleden kwam werken, was men hier op zoek naar de identiteit van de regio. Maar navelstaren helpt niet. Interpreteer Regio Zwolle eens als oostpool van de randstad. We zijn qua bereikbaarheid mooi op het westen aangesloten, maar de woonomgeving hier is prettiger. Tegelijkertijd vervult Zwolle centrumfuncties. Een van de kernmerken daarvan is dat hier expertise zit. Daarvan willen vakmensen graag deel uitmaken. En vergeet de mooie werkgevers niet. IJsselheem, Isala, Zonnehuisgroep, Icare - allemaal werkgevers die veranderingen in de zorg bewerkstelligen.’

En de young potentials, hoe ‘vangen’ we die?

‘Dan kom ik opnieuw op een dependance van Universiteit Twente. Dat zou enorm helpen. Zwolle is nu namelijk nog geen studentenstad. Zou Zwolle dat wel zijn, dan hebben we grote kans dat young potentials na hun studie hier aan het werk gaan. De kracht van die groep moeten we trouwens niet onderschatten: samenwerken met de jongere generatie leidt tot creativiteit.’

Rob Dillman, CEO Isala