Stikstof

De toename van stikstof in beschermde natuurgebieden is één van de aspecten waarop een project of plan voor bijvoorbeeld de bouw van woningen moet worden getoetst. De afgelopen jaren vormde het Programma Aanpak Stikstof (PAS) daarvoor het toetsingskader. 

Het PAS mag nu niet meer als basis worden gebruikt om toestemming te verlenen voor onder andere het bouwen van woningen, bedrijven en wegen.

Dat heeft de hoogste bestuursrechter op 29 mei 2019 besloten. Het besluit van de rechter heeft consequenties voor toekomstige (bouw)plannen die kunnen leiden tot een toename van stikstof in beschermde natuurgebieden.

Wat was het PAS?

Het PAS staat voor het Programma Aanpak Stikstof. Een regeling van de rijksoverheid die enerzijds ruimte bood aan nieuwe ontwikkelingen zoals huizen, wegen en bedrijven, maar tegelijkertijd ook voorzag in maatregelen die nodig zijn voor het behoud en herstel van beschermde natuurgebieden (Natura 2000-gebieden).

Het PAS bevatte een drempelwaarde voor de uitstoot van stikstof. Kwam een plan boven deze drempelwaarde,  dan was het nodig om bij de  provincie een melding of een vergunning op basis van de Wet natuurbescherming aan te vragen.

Wat betekent dit voor vergunningaanvragen?

Om te kunnen bepalen of de uitvoering van een plan leidt tot stikstoftoename in beschermde natuurgebieden moet een berekening worden gemaakt. Het is niet voor alle (bouw)plannen nodig om een berekening te maken. Zo is voor een dakkapel of een schuurtje over het algemeen geen berekening nodig. Voor plannen van grotere omvang zal meestal wel een berekening moeten worden gemaakt.

Als uit een berekening blijkt dat de stikstofdepositie < of gelijk aan 0.00 mol/ha./jaar dan kan de vergunningprocedure worden vervolgd. Er is dan geen toestemming van de provincie nodig op grond van de Wet natuurbescherming. Let op, zowel de stikstofdepositie van de realisatiefase als de exploitatiefase van het project moet worden berekend.

Komen de berekeningen boven de 0,00 mol/ha/jaar uit? Dan is wel een toestemming op grond van de Wet natuurbescherming nodig. De provincie is hierin het bevoegd gezag.

Wat doet de gemeente?

Het Rijk en de provincie zijn het bevoegd gezag in de stikstof aanpak. Maar de stikstof problematiek heeft ook gevolgen voor gemeentelijke projecten en voor vergunningaanvragen die door de gemeente moeten worden beoordeeld. 

Binnen gemeente Zwolle is een stikstofteam opgericht. Dit team communiceert intern en extern, beoordeelt plannen, projecten en vergunningaanvragen op het aspect stikstof, laat stikstofonderzoek doen voor gemeentelijke plannen en projecten en doet voorstellen voor prioritering van gemeentelijke projecten en werkzaamheden.

Ook zal het team voorstellen doen voor een vast te stellen gemeentelijk (beleids-) kader. Dit op basis van de nog te ontvangen kaders vanuit rijk en provincie.

Het stikstofteam houdt een lijst bij van aanvragen om omgevingsvergunningen en geeft aan voor welke aanvragen een berekening nodig is. Bijgehouden wordt vervolgens of een berekening is aangeleverd en wat de uitkomst is van de controle van de berekening. Op deze manier krijgt de gemeente inzicht welk soort  projecten en op welke afstand van een Natura 2000 gebied een stikstofdepositie veroorzaken die lager is dan 0,00 mol/ha./jaar.

Wat doen de provincies?

Gedeputeerde Staten van de provincies hebben op 10 december 2019 nieuwe beleidsregels vastgesteld in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb). Deze regels zijn met ingang van 13 december 2019 van kracht. Ga naar de beleidsregels.

De beleidsregels maken de Wnb-vergunningverlening mogelijk voor alle sectoren. Nieuwe activiteiten zijn mogelijk door stikstofruimte vrij te maken op de eigen locatie (intern salderen) of door stikstofruimte over te nemen van een ander bedrijf dat (gedeeltelijk) stopt (extern salderen). Lees meer in het dossier stikstof van de provincie Overijssel http://www.overijssel.nl/loket/dossier-stikstof/

In deze animatie van het Ministerie van Landbouw, worden de nieuwe regels uitgelegd.

Wat doet de rijksoverheid?

De rijksoverheid werkt aan nieuwe regels voor toekomstige plannen en projecten.

Uitgangspunten van de rijksoverheid zijn een gebiedsgerichte aanpak waarbij met name agrarische bedrijven die in de buurt van Natura 2000-gebieden liggen met behulp van een warme sanering worden gesaneerd. Daarnaast zullen alle andere actoren ook hun bijdrage moeten leveren.

Het kabinet heeft de commissie Remkes gevraagd met een advies te komen voor een oplossing op de langere termijn.

Meer weten?

Als u vragen heeft over stikstof of het aanvragen van vergunningen dan kunt u terecht bij de helpdesk van BIJ12. De provincie Overijssel geeft ook informatie over de ontwikkelingen rondom de stikstof problematiek.

De website https://www.aanpakstikstof.nl/ biedt veel informatie.

Via de website www.bij12.nl, de gezamenlijke website van alle provincies, is ook een lijst met veelgestelde vragen en antwoorden te bekijken en een handige factsheet met vragen en antwoorden over stikstof: gebiedsgerichte aanpak, budget en toestemmingverlening.

De Rijksoverheid heeft een factsheet gemaakt die snel inzicht geeft in de mogelijke gevolgen voor woningbouwplannen. Ook heeft de Rijksoverheid een informatiepagina over de aanpak van stikstof.