Integraal Lichtplan

De gemeenteraad heeft opdracht gegeven om een integraal lichtplan te maken voor de binnenstad. Een lichtplan bestaat uit:

  •  een lichtvisie met richtlijnen voor alle soorten kunstmatige verlichting in de binnenstad;
  •  een lichtontwerp voor het aanlichten van (historische) beeldbepalende gebouwen, het sfeervol aanlichten van gevelbeelden op straten en pleinen en het aanlichten van groen en water.

Het verhaal van Zwolle

De focus ligt in het Lichtplan niet op de openbare verlichting, maar op het aantrekkelijk verlichten van de binnenstad. Een lichtplan maakt de kracht van het dagbeeld van Zwolle ook in het donker zichtbaar.

Zo draagt het bij aan het mooi verbeelden van ‘Het verhaal van Zwolle’, maar ook aan gastvrije entrees van de binnenstad, het verbeteren van de routering en het vergroten van het veiligheidsgevoel.

In het lichtplan is ook aandacht voor de samenhang met feestverlichting en etalageverlichting. Een lichtplan zorgt er zo voor dat alle verschillende lichtbronnen op elkaar zijn afgestemd.

Opdracht en proces

De gemeente stelt het Lichtplan op samen met ondernemers, bewoners, pandeigenaren en culturele instellingen. Begin 2019 is opdracht verstrekt aan Signify om het lichtplan op te stellen.

De visie wordt direct na de zomer gepresenteerd aan de Raad en alle betrokkenen in de Binnenstad.  Met de inbreng van hen wordt de definitieve visie opgesteld.  De Lichtvisie wordt vervolgens vastgesteld door de Raad. Waarna het definitieve ontwerp opgesteld wordt en in 2020 gestart wordt met (een deel) van de uitvoering.

Wat is een Lichtplan?

Een Lichtplan is het totaalconcept/totaalontwerp van lichtbronnen. In de binnenstad zijn veel verschillende lichtbronnen: openbare verlichting, reclame, spots op objecten, feestverlichting, etalageruimte, etc. Wat betreft verlichting onder verantwoordelijkheid van de gemeente is er een onderscheid te maken tussen openbare (stads)verlichting en sfeerverlichting/stadsilluminatie. Een Lichtplan geeft richtlijnen voor de verlichting in de openbare ruimte en objecten ten behoeve van de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Het zorgt dat lichtbronnen op elkaar afgestemd zijn. Licht is een precair iets, waarbij subtiel lichtgebruik meer effect heeft dan veel licht en kleur. Het ontwerp komt daarom nauw, zeker in een binnenstad met veel ‘lichtconcurrentie’. Daarnaast kan licht de routering en het veiligheidsgevoel bevorderen. De routering kan versterkt worden door verbindingswegen op een aantrekkelijke en bijzondere manier te verlichten. Het veiligheidsgevoel is deels afhankelijk van de manier waarop openbare ruimte is verlicht. Een lagere lichtintensiteit versterkt het gevoel van sfeer, maar gaat ten koste van het veiligheidsgevoel. Door gebruik te maken van ‘omgekeerd dimmen’ – het lichtniveau omhoog brengen – bij onveilige situaties of na een bepaalde tijd wordt ook het veiligheidsgevoel bevorderd.

Het verhaal van Zwolle

Een goed lichtplan maakt het makkelijker om de stad ‘te lezen’ en voegt waarde toe door een verhaal te vertellen. Het laat bijvoorbeeld historisch erfgoed (bebouwing en pleinen, groen en blauw) van Zwolle een grotere rol spelen in de beleefbaarheid van de stad en geeft de stad een extra dimensie. Licht versterkt de identiteit van een plek en laat details opvallen. Een goed ontwerp kan daarnaast zorgen voor minder lichtvervuiling, -hinder en energieverspilling.

Stadsverlichting is de basis die op orde moet zijn, sfeerverlichting is de plus. De openbare verlichting in de Zwolse binnenstad is op orde en voldoet aan de daarvoor gestelde normen en beleid. Daarnaast worden in Zwolle objecten en gebieden uitgelicht, bijvoorbeeld de Peperbus of een aantal gevels aan de Grote Markt. De manier waarop dit gebeurt is nog weinig samenhangend. Zo zijn er verschillende soorten lampen, kleuren en sterktes in gebruik. Dat kan beter. Er kan op dit moment nog niet worden gesproken over een totaalconcept. Er is geen visie of beleidsdocument waarop teruggevallen kan worden. Een integraal Lichtplan kan daarvoor zorgen.

Onderdeel van visie op de Binnenstad

Een lichtplan geeft uitvoering aan de Visie Binnenstad 2030 en de Strategische Agenda. Verlichting vormt een kansrijk instrument om de aantrekkelijkheid van de binnenstad te vergroten. Met licht kan het Verhaal van Zwolle verteld worden op een speelse en spannende manier. Het beleefbaar maken van historisch erfgoed versterkt de binnenstad. Het Lichtplan richt zich op de binnenstad met de singels, de verbindings- en aanloopstraten en de verbinding met de Spoorzone. Hiermee wordt de lijn van de Strategische agenda Binnenstad en de strategische opgave Centrumgebied gevolgd. Een Lichtplan kan nog breder opgevat worden en zodoende ook de routering verbeteren en de veiligheid vergroten, maar dit is geen gegeven.