Mantelzorg en wonen

Mensen willen langer thuis blijven wonen, eigen regie houden en eenzaamheid voorkomen. Dit sluit aan bij de veranderingen in de zorg. De zorg doet een beroep op:

  • Zelfredzaamheid.
  • Eigen verantwoordelijkheid.
  • Hulp uit het sociaal netwerk.

Dichtbij elkaar wonen

Als de mantelzorger dichtbij de zorgvrager woont, dan ontlast dat de mantelzorger. Dit voorkomt dat een (groter) beroep gedaan wordt op professionele ondersteuning.

Gemeente

Zorgt u als mantelzorger voor bijvoorbeeld uw vader, moeder of een ander familielid of vriend? Dan is het makkelijk als u dicht bij elkaar woont. De gemeente wil hier bij helpen. U kunt er voor kiezen om te gaan inwonen bij degene die u verzorgt. Of om deze persoon bij u in huis te nemen.

Ook kunt u een zogenoemde mantelzorgwoning (aan)bouwen of plaatsen op het erf.

Mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning is een  woonvoorziening in of bij uw huis. Deze woning is bedoeld voor degene die u verzorgt. Maar u kunt ook zelf in een mantelzorgwoning wonen. In dat geval woont degene die u verzorgt in het bijbehorende huis. Voor het bouwen van een mantelzorgwoning zijn er de volgende mogelijkheden, een:

  • Kant-en-klare mantelzorgwoning in uw tuin.
  • Aan- of bijgebouw, zoals een garage bij de woning, dat geschikt is gemaakt om in te wonen.
  • Tijdelijke mantelzorgunit die aan de woning wordt/is gekoppeld.
  • Aparte woning of woonunit op het erf van de mantelzorger met een eigen ingang, woon/slaapkamer, sanitair en keuken.
  • Permanente aanbouw aan het hoofdgebouw.
  • Permanent bijgebouw dat geen onderdeel uitmaakt van het hoofdgebouw.

De mantelzorgwoning mag daarvoor gebruikt worden zo lang als de mantelzorgrelatie duurt. In een mantelzorgwoning mogen maximaal twee personen wonen.

Vergunning voor een mantelzorgwoning

U heeft misschien geen vergunning nodig voor een mantelzorgwoning. Het maakt niet uit of het een aanbouw, een verbouwing van een bestaand bouwwerk of het plaatsen van een kant-en-klare, tijdelijke woonunit is.

Vergunningvrij?

U kunt controleren of uw bouwplannen vergunningvrij zijn op www.omgevingsloket.nl. Kunt u volgens de regels niet zonder vergunning (aan)bouwen? Dat wil niet zeggen dat het niet is toegestaan. In veel gevallen krijgt u van de gemeente de vergunning. Twijfelt u? Neem gerust contact met ons op! We kijken graag samen met u wat de mogelijkheden zijn.

Overheid

De overheid heeft een informatieblad over vergunningvrij bouwen. De mantelzorgwoning wordt daarin verder toegelicht.

Brochure vergunningvrij bouwen mantelzorgwoning

Geen vergunning

Als er geen vergunning nodig is voor de mantelzorgwoning, dan bent u niet verplicht ons op de hoogte te stellen van uw bouwactiviteiten. Maar we raden u aan om toch eerst een afspraak te maken met een medewerker van de afdeling Vergunningen. Zo voorkomt u misverstanden. Bovendien gelden er bouwregels en moet er daadwerkelijk sprake zijn van mantelzorg. De gemeente kan u bij twijfel vragen om dit aan te tonen. Bijvoorbeeld met een verklaring van een huisarts, de wijkverpleegkundige of een ander deskundig persoon of deskundige instantie.

Rekening houden met buren

Wilt u bouwen? Breng dan vooraf uw buren op de hoogte over de bouwplannen. Bij het bouwen heeft u ook te maken met het burenrecht. Dat staat in het Burgerlijk Wetboek. De regels in het burenrecht kunnen u (wettelijk) helpen als u er met de buren niet uitkomt. Maar meestal wordt u het eens met uw buren na een kleine aanpassing van uw plan.

Andere veelgestelde vragen

  • Moet ik aantonen dat ik een mantelzorger ben?

U hoeft niet aan te tonen dat u mantelzorger bent. Wel moet u op verzoek aan kunnen tonen dat er mantelzorg nodig is. 

  • Heb ik een verklaring nodig van een huisarts, wijkverpleegkundige of een andere instantie voor een mantelzorgwoning?

De gemeente kan u vragen om de behoefte aan mantelzorg aan te tonen met een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of een ander deskundig persoon of een deskundige instantie. Het gaat dan om een zakelijke verklaring zonder medische informatie, waarin wordt verklaard dat er intensieve zorg of ondersteuning nodig is voor zelfredzaamheid of participatie van degene die zorg nodig heeft. Op de helpdesk bouwregels van de landelijke overheid is een voorbeeld van een verklaring beschikbaar.

  • Krijgt de mantelzorgwoning een eigen adres en huisnummer?

Als een mantelzorgwoning een zelfstandige woning is met een eigen toegang die van binnen en buiten afsluitbaar is, dan krijgt de mantelzorgwoning een eigen adres en huisnummer. Dat betekent dat alle kosten die iemand heeft die zelfstandig woont, zoals rioolbelasting, ook voor die woning gelden.

  • Krijg ik financiële ondersteuning van de gemeente voor de mantelzorgwoning?

Er is geen financiële regeling om een mantelzorgwoning te realiseren. Voor sommige woningaanpasssingen is het mogelijk om een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo aan te vragen. Voor informatie kunt u terecht bij het Sociaal wijkteam Zwolle.

  • Vormen de zorgvrager en de mantelzorger één huishouden, zodat dat gevolgen heeft voor mijn uitkering?

Dat kan. Vraag dat na bij uw consulent inkomen.

  • Stijgt de waarde van mijn woning door de mantelzorgwoning?

Een tijdelijke mantelzorgwoning kan worden aangemerkt als onroerend goed. Dit  kan dus gevolgen hebben voor de WOZ-waarde van de woning. De hoogte van gemeentelijke heffingen en het eigenwoningforfait kan dan ook veranderen.