Grote Markt 18a - Het Catechisatielokaal

Het architectenbureau W. & F.C. Koch is verantwoordelijk voor het ontwerp van tal van gebouwen in Zwolle. Zo zijn onder meer Groot Wezenland 30-41 (1880), Eigenhaardstraat 12-46 / Assendorperstraat 41-43 (1893-1894) en Ter Pelkwijkstraat 1-3-5 (1898) ontwerpen van W. & F.C. Koch. Frederik Christiaan Koch is vooral bekend geworden als ontwerper van de synagoge (1897) in de Samuel Hirschstraat. Zijn oudere broer Willem Koch was van 1864 tot zijn pensionering in 1894 stadsarchitect in Kampen. Hij is naast zijn werkzaamheden voor de gemeente Kampen actief geweest bij het architectenbureau W. & F.C. Koch. Frederik Christiaan is in de jaren 1882-1893 betroken geweest bij de restauratie van de Grote of St. Michaelskerk. Ook was hij betrokken bij een restauratie van Het Vrouwenhuis in 1891.

Het Vleeshuis

De handel en verkoop van de meeste goederen werd in de late middeleeuwen gereguleerd en gecontroleerd door de stedelijke overheid. De verkoop van vlees vond plaats vanuit het stedelijke vleeshuis, dat oorspronkelijk achter de voorganger van de Grote of St. Michaelskerk gevestigd was. Ten behoeve van de nieuwbouw van de kerk is dit gebouw in 1413 gesloopt en verplaatst naar de hoek van de Voorstraat-Luttekestraat. Daar stonden ongeveer 15 ‘vleyschbanken’, die de Zwolse slagers tegen betaling konden gebruiken voor de verkoop van hun producten. In 1605 is dit gebouw tot waag verbouwd. De slagers kregen in 1616 de beschikking over een nieuw gebouw, dat tegen de westzijde van het noordportaal van de Grote of St. Michaelskerk werd gebouwd. In het begin van de negentiende eeuw bestond het vleeshuis niet meer en is het gebouw gesplitst in een particuliere winkel en een pakhuis met kelder. 

Publieke veiling

Het particuliere bezit aan de buitenzijde van de Grote of St. Michaelskerk bemoeilijkte eind negentiende eeuw het restauratiewerk van de kerk. De kerkvoogdij greep de kans om het voormalige vleeshuis begin 1889 op een publieke veiling aan te kopen dan ook met beide handen aan. Dankzij de bijdrage van tachtig gefortuneerde ingezetenen, die ieder F 100,- als renteloze lening wilden verstrekken, kon de koop doorgaan. Het huis kwalificeerde men destijds als ontsierend en het werd gesloopt. Delen van de kelders bleven bewaard.

Ontwerp

Het hervormde Catechisatielokaal werd in 1889 ontworpen door Frederik Christiaan Koch. Tegelijkertijd werd onder leiding van P.J.H. Cuypers de Grote of St. Michaelskerk gerestaureerd. De restauratiewerkzaamheden duren van 1883 tot 1896 en stonden onder leiding van F.C. Koch. Met het toezicht en de controle vanuit het Rijk waren P.J.H. Cuypers en architect L.C. Heemans belast. Het Catechisatiegebouw van F.C. Koch is in neogotische bouwstijl tegen de westzijde van het ingangsportaal van de kerk gebouwd. In het ontwerp is invloed van architect Cuypers herkenbaar. De vormgeving is afgestemd op de gotische Grote of St. Michaelskerk en het bijbehorende noordportaal.

Afbeeldingen

• Afb. 1. De gesloopte voorganger. Winkel met op de voorgevel ‘manufacturen’. (Collectie Overijssel, collectie Deutmann)
• Afb. 2. Ontwerptekening door F.C. Koch. (Collectie Overijssel)
• Afb. 3. Het Catechisatiegebouw. (Erfgoed gemeente Zwolle)