Participatie met Hanza!

Gemeenteraad besluit in najaar over participatieverordening

Nieuwe afspraken over aanpak en verschillende vormen van participatie

Per 1 januari 2027 moeten alle gemeenten in Nederland een participatieverordening hebben over het betrekken van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden bij het maken van plannen of beleid. De nieuwe verordening beschrijft dan ook hoe de gemeente belanghebbenden betrekt bij de uitvoering en evaluatie ervan.

Inzet Hanza!, overheidsparticipatie en uitdaagrecht ook in verordening

In de nieuwe participatieverordening krijgt Hanza! ook een plek. De gemeente Zwolle wil ervaringen van betrokkenen gebruiken voor verbetering van onze participatieaanpak. Daarom heeft Zwolle de Hanza-methodiek voor inwonersparticipatie eind 2025 met belanghebbenden uit de stad geëvalueerd. De conclusies daarvan zijn op 9 februari 2026 door de gemeenteraad vastgesteld.

Daarmee wordt de geëvalueerde methodiek onderdeel van beleid en weten betrokkenen wat ze van de gemeente mogen verwachten. Daarnaast beschrijft de verordening hoe Zwolle nu omgaat met overheidsparticipatie en uitdaagrecht. In tegenstelling tot inwonersparticipatie gaat het daarbij over de gemeente die ondersteuning biedt aan initiatieven uit de samenleving, dus meedenkt en meedoet als inwoners, ondernemers of andere partners iets tot stand willen brengen.

Na de zomer wordt de concept-verordening ter inzage gelegd. 

De gemeenteraad heeft begin 2026 uitgesproken overheidsparticipatie en uitdaagrecht uiteindelijk in de breedste vorm te willen toepassen. De uitwerking van deze ambitie vraagt meer tijd en inzet. Daarop moet de participatieverordening uiterlijk in 2029 worden aangepast.

Hanza!

Hanza! bestaat uit 3 fasen en heeft een aantal spelregels. Ook staat in Hanza! omschreven welke rol de deelnemers aan een participatieproces hebben. Op deze pagina vindt u de spelregels van Hanza! De drie fasen van Hanza! vindt u hier. Een omschrijving van de rollen kunt u hier lezen. Heeft u vragen over Hanza!? Kijk dan op de pagina veelgestelde vragen. Daar vindt u ook antwoord op vragen die gaan over participatie en plannen die u mogelijk heeft in en om uw huis.  

De spelregels

A. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor zorgvuldige participatie

• De initiatiefnemer neemt voldoende tijd voor het participatieproces en stelt tussentijds in samenspraak met de deelnemers de planning bij als dat voor de zorgvuldigheid van het proces nodig is;
• De initiatiefnemer gaat nog voor er een inhoudelijk plan is met Zwollenaren in gesprek. Dit gesprek gaat over de ambitie en de wijze waarop alle belanghebbenden daarover met elkaar in gesprek gaan (‘de participatie’).

B. De initiatiefnemer zorgt ervoor dat alle Zwollenaren kunnen meedoen

• De initiatiefnemer zet een mix aan communicatiemiddelen in (online en offline, tekst en beeld, etc.) en heeft extra aandacht voor doelgroepen die normaal gesproken moeilijker bereikt worden (denk aan jongeren, mensen met een beperking en laaggeletterden);
• Er wordt door alle betrokkenen gecommuniceerd in eenvoudige taal, met beelden en een positieve toon;
• De initiatiefnemer maakt op de locatie waar het initiatief speelt zichtbaar dat mensen erover in gesprek kunnen tenzij dit (praktisch) onmogelijk is;
• De initiatiefnemer communiceert open, eerlijk en actief over inhoud én proces. Daarbij maakt hij alle informatie die voor het proces relevant is op een centrale locatie openbaar toegankelijk zodat het voor iedereen goed te volgen is;
• De initiatiefnemer streeft er naar dat alle verschillende belangen en inhoudelijke standpunten in beeld zijn.

C. We maken gebruik van de kennis en contacten die er in Zwolle al zijn

• De initiatiefnemer onderzoekt samen met (eerste) deelnemers en/of partners of er in Zwolle andere initiatieven zijn waarmee het verstandig is om samen te werken;
• De initiatiefnemer maakt zoveel als mogelijk gebruik van de Zwolse wijkindeling met bijbehorende sociale netwerken, wijkmanagers en -regisseurs, (bewoners-)organisaties, etc. 
  en zoekt aansluiting bij relevante maatschappelijke organisaties en bedrijven die specifieke inzichten kunnen brengen rond het betreffende thema of doelgroepen kunnen aanhaken (denk aan de jongerenraad, participatieraad en wijkverenigingen)
• We maken gebruik van kennis en ervaringen die zijn opgedaan tijdens andere samenwerkingen in Zwolle en die zijn vastgelegd in bijvoorbeeld de participatiejournaals.

D. We streven er met elkaar naar dat iedereen zich aan het einde van het proces serieus genomen voelt

• We doen niet aan schijnparticipatie. We werken samen omdat we geloven dat dit onze plannen beter maakt, niet om een vinkje te kunnen zetten;
• We werken samen op basis van eerlijkheid en vertrouwen. Ontbreekt dat vertrouwen? Dan wordt tijd in het proces gecreëerd om dat vertrouwen tot stand te brengen of te herstellen;
  • Het gesprek staat centraal: dat betekent dat de initiatiefnemer niet alleen zendt, maar dat alle deelnemers actief naar elkaar luisteren en doorvragen; 
• We doen niet aan ‘gelijk hebben, gelijk krijgen’, maar zijn gericht op het behalen van een gemeenschappelijk doel. Daarbij hoort dat de deelnemers het aan het einde niet per se volledig op inhoud eens hoeven te zijn, maar wel dat aan het einde iedereen vindt dat er zorgvuldig met zijn/haar inbreng is omgegaan.